نفس زکیه کیست؟

یکى دیگر از علایم ونشانه هاى حتمى قتل نفس زکیه است. چنانکه امام صادق (علیه السلام) فرمود: پیش از قیام قائم (علیه السلام) پنج علامت حتمى است: یمانى، سفیانى، صیحه آسمانى، قتل نفس زکیه، فرو رفتن.
وشیخ مفید (رحمة الله علیه) از امام باقر (علیه السلام) روایت مى کند که فرمود: فاصله بین قتل نفس زکیه وظهور قائم (علیه السلام) بیش از پانزده شبانه روز زیادتر نیست.
مقصود از نفس زکیه، نفس کامله پاک وپاکیزه است. کلمه  زکیه از ریشه زکى به معناى رشد کرد وپاکیزه شد مى باشد. ومقصود از رشد در اصطلاح اسلامى، تکامل با علم واخلاص وفداکارى است؛ وممکن است با دقت بیشترى براى کمال دو معنى در نظر بگیریم:
معناى اول: کمال، عبارت است از آنچه خواسته اسلام است از یک فرد مسلمان که در درجه بالاى ایمان واراده واز خودگذشتگى باشد، بنابراین مقصود از نفس زکیه یکى از اشخاص با اخلاص وآزمایش شده در دوران غیبت کبرى خواهد بود که بر اثر فتنه ها وانحرافات حاکم در آن زمان، به شهادت مى رسد.
معناى دوم: مقصود از کمال، برائت از آدم کشى مى باشد که به همین معنى در قرآن مجید آمده است: آیا نفس زکیه اى را بدون اینکه کسى را کشته باشد تو کشتى؟ کار زشتى انجام دادى. وشاید از اینکه در اخبار، تعبیر به نفس زکیه شده است به این خاطر بوده که مى خواستند مفهوم قرآنى را بگویند.

ولى آنچه که معناى اول را تقویت مى کند، آن است که از این روایات آنچه به ذهن مى رسد، نفس زکیه انسانى است که بر اثر شخصیت والاى او، آن قتل، اهمیتى بسزا دارد، واهمیت قتل نیز درباره اشخاص آزمایش شده وبا اخلاص است، که در سطح بالاترى قرار گرفته باشند تا جلب نظر کند وموجب تأثر وتأسف عمیق مردم گردد. ولى کشف یک فرد معمولى بى گناه نوعا اهمیتى در جوامع ندارد وجلب نظر نمى کند. ضمن اینکه اگر کسى مى خواهد نشانه علامت شود، مى بایست در مورد کسى باشد که در بین مردم شناخته شده باشد، والآ نمى تواند نشانه ظهور باشد.
بنابراین وقتى معناى اول با مجموع روایات سازگارتر بوده ومعناى دوم چنین انطباق وتناسب نداشت، بر ما لازم است که معناى اول را گرفته وبر طبق آن عمل کنیم.
محدث قمى در این رابطه مى فرماید: نفس زکیه آن پسرى است از آل محمد (صلى الله علیه وآله وسلم) که در ما بین رکن ومقام کشته شود

گردآور:

http://ghafase.blogsky.com

منباع و مآخذ:

کمال الدین وتمام النعمه، شیخ صدوق، ص 650.
ارشاد مفید، با ترجمه ساعدى خراسانى، ص 697.
سوره کهف، آیه 74.
منتهى الآمال، شیخ عباس قمى، ج 2، ص 337.