فروپاشى امپراطورى روم

فساد و جنایات روزافزون ، باعث بروز اعتراضات گسترده علیه امپراطورى روم گردید و نهضتهایى توسط برده هاو هم چنین از درون متصرفات آغاز گردید.
قبایل اروپاى شمالى که رومیان آنان را (بربر مى نامیدند، در اثر رفتار دولت هاى رومى و جنایات ، ظلمها و فشارهاى آنها و نیز بدلیل تنگناهاى اقتصادى و معیشتى در آن مناطق ، دست به تعرض مى زدند و به طور پیوسته از شمال و شمال شرق اروپا به مناطق تحت تصرف روم حمله مى کردند و خواب راحت را از چشم دولت مرکزى گرفته بودند.
روم از یک سو گرفتار فساد و تباهى روزافزون اخلاقى در میان شهروندان (زنان و مردان ) و سیاستمداران خود شده بود که زندگى خصوصى و ارکان خانواده را به نابودى کشانده بود و از سوى دیگر ، بدلیل ظلمها و فشارهاى وحشتناکى که بر قبایل و ملتهاى غیر رومى وارد کرده بود، به همان بلایى گرفتار آمد که خود بر دیگران تحمیل کرده بود.
آنچه که به تضعیف امپراطورى روم کمک نمود و روند فروپاشى روم را تسریع کرد، حملات پى در پى این قبائل و قبایل و گروههاى مهاجر آسیاى شمالى بود.
گروه بزرگى از این قبایل ، هونها بودند که در صحراهاى شمال آسیا و نزدیک چین زندگى مى کردند. آنها به دلیل ناتوانى در حمله به چین و غارت شهرهاى آن ، به سمت غرب مهاجرت کردند. در قرن پنجم میلادى این قبایل توسط مردى قدرتمند به نام آتیلا متحد شده و به متصرفات روم حمله ور شدند و شهرهاى زیادى را به نابودى کشاندند و حتى شهر رم را براى مدتى محاصره کردند، اما نتوانستند آن را فتح کنند.
در سال 455 میلادى اندالها به رهبرى مردى به نام گایسیریک شهر رم که خود را عروس جهان مى دانست ، فتح کردند و چنان آن را غارت نمودند که در تاریخ آن شهر بى سابقه بود. واندالها تمام ثروت و خزاین روم را که در طول صدها سال به دست آمده بود، به تاراج بردند، هزاران نفر را اسیر کرده و به بردگى گرفتند. در اثر این تهاجمات و قتل عامهاى گسترده ، جمعیت روم طى یک قرن از 000/500/1 نفر به 000/300 نفر کاهش ‍ یافت . بخشهاى بزرگى از ایتالیا از سکنه خالى شد و از عظمت شهر رم جز یک خاطره و شهرى کم جمعیت و ناتوان ، چیزى باقى نماند و همه افتخارات آن به روم شرقى منتقل شد.
سقوط شهر رم و فروپاشى امپراطورى روم ، هجوم بربرها و حاکمیت آنها بر اروپا، نظام اجتماعى ، سیاسى و اقتصادى این قاره را به کلى بر هم زد. تمدن و شهرنشینى در روم بطور کلى نابود گردید و جاى خود را به زندگى روستائى و نظام اجتماعى قبیله اى بربرها داد و از نظر فرهنگى ، اروپا وارد دورانى شد که به آن قرون وسطى گفته مى شود .