نکته بسیار مهم در شروع به کار مداحی

در قسمت قبل گفتیم که چگونه مبتدى یک برنامه کوتاه را از روى یک نوار تقلید کند و آن را در مجلس پیاده نماید. نکته بسیار مهم این است که برنامه کوتاهى که از روى نوار تقلید شده ، کجاى مجلس خوانده شود که تشخیص آن به ندرت از طرف مبتدى درست از آب در مى آید و باید حتماً با صلاح دید استاد باشد. چون آن مجلسى که در نوار اجرا شده با آن که شخص مبتدى مى خواهد پیاده کند، بسیار فرق دارد. زیرا خواننده نوار یک خواننده تواناست و به فراخور مجلس خود، شعر را تحویل مستمع مى دهد و مجلس را اداره مى کند. همچنین آن مجلس بسیار بزرگتر از مجلس شماست و امکان دارد این (کلیشه کارى) شما در این مجلس کوچک ، جواب ندهد. اگر قرار است شعرى در ده مجلس خوانده شود، ده بار نیز باید خواندن آن به تناسب مجلس تغییر کند. اما معمولاً شخص مبتدى دوست دارد شعرى که مى خواند، فوراً روى مستمع اثر بگذارد و او را منقلب کند و به همین خاطر سراغ تقلید از نوارهاى پر شور و التهاب و قسمت هاى پر سوز و گداز آن مى رود اما به محض خواندن آن در مجلس کوچک ، فرد مى بیند که آن نتیجه اى که در نوار بود، اینجا به عمل نیامد.

دلیل آن بسیار واضح و روشن است زیرا شما فقط آن را پیاده کرده و تقلید نموده اید اما نه شما به مهارت خواننده نوار هستید، نه مجلس شما به خوبى و آمادگى آن مجلس از نظر مستمعین است و نه از شما آن گونه خواندن را به عنوان یک مبتدى مى پذیرند. پس انتظار نداشته باشید مجلس شما هم مثل آن نوار بشود. ثانیاً در انتخاب قطعه مورد نظر نوار هم باید بسیار دقت کرد. این قطعه تقلیدى به هیچ وجه نباید روضه باشد چه آنکه روضه خوانى مقوله اى بسیار مهم است که مرحوم (حاج ملا حسین مولوى )؛ استاد بزرگ مداحى ، مبتدى ها و خیلى از باتجربه ها را از آن منع مى کردند و مى فرمودند که اگر بتوان مجلس را با شعر اداره کرد بهتر مى باشد و قداست و حرمت آن روضه حفظ مى شود. زیرا همان طور که گفتیم شخص مبتدى اگر استاد ندیده باشد، یک نوع حرص و ولعى به خواندن و اشک گرفتن دارد که باید مهار شود.

همچنین قطعه اى که انتخاب مى کنید حتى المقدور شورهاى سنگین نیز نباشد زیرا در مجالس کوچک ، دادن این ذکرها درست نیست و باعث نامنظم شدن شور مى شود و نیز انتخاب نوحه و واحد سنگین خواندن هم صحیح نمى باشد. چون اینها هم مهارت خاصى مى خواهد که با تغییر مجلس و مستمع ، تفاوت مى کند. بهترین قطعه اى که مى توانید از نوارى برگزینید، قسمت هائى است که خواننده نوار، آن را در ابتداى نوار، با آرامش در سکوت مجلس و پرده هاى پائین مى خواند. یا گوشه هائى از خواندن (واحد سبُک ) که بعد از نوحه خوانده مى شود. البته باید مداح بهترى کنار شما باشد که به محض نامنظم شدن مجلس ، توانائى جمع کردن آن را داشته باشد که موجب به هم خوردن مجلس و سرافکندگى شما نشود.
خلاصه مطلب اینکه تا چهار، پنج سال اول ، شخص ، مبتدى است و نباید از استاد جدا شده و شاگرد صِرف ، محسوب مى شود. باید بى چون و چرا توصیه هاى استاد را گوش ‍ کند و در تمام این مدت از نوار گوش کردن و شرکت در محافل غافل نشود. به قول یکى از ذاکران طراز اول تهران : مداحى صد فن دارد که خواندن یکى از آنهاست و باید تمامى این فنون با گذشت زمان فرا گرفته شود.
راهنمائى :
به توصیه یکى از اساتید بزرگوار؛ تمرین صرف ، سودى ندارد و شخص باید این تمرینات و توصیه ها را در خواندن اگر چه براى یک نفر به کار بندد که خواندن هفته اى یک مرتبه براى شخص مبتدى الزامى است .