تواضع چیزی که یک مداح باید داشته باشد

از دیگر اوصاف پسندیده و قابل توجه براى کسى که قدم در این راه گذاشته ، خصلت حسنه تواضع است . به قول امروزى ها مداح باید خاکى باشد و نعمت و استعدادى که خدا به او داده است ، نباید موجب خودبزرگ بینى و تفاخر او بشود. به طور کلى مداحى با فروتنى و ادب ، عجین شده . کسى که احساس غرور و تکبر دارد، زود به زمین مى خورد اما کسى که متواضع بوده و همیشه ادب را رعایت مى کند، در دلها محبوب تر مى شود، چنانچه پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله فرمودند: هیچ کس تواضع نکرد مگر اینکه خداوند او را بلند گردانید .

که بزرگان نیز گفته اند:
ز خاک آفریدت خداوند پاک
پس اى بنده افتادگى کن چو خاک
تواضع سر رفعت افرازدت
تکبر به خاک اندر اندازدت
به عزت هر آن کو فروتر نشست
به خوارى نیفتد ز بالا و پست

ذاکر اهل بیت علیهم السّلام باید همیشه ادب و تواضع را در مجلس و بیرون آن رعایت کند؛ ادب پیش کسوت را، ادب بزرگان مجلس را، ادب روحانى را، ادب کوچک ترها را،... توشه مداح باید پر باشد از فروتنى تا به خودش در وظیفه اى که بر عهده دارد، بیشتر کمک شود. خداوند متعال نیز در قرآن مى فرماید: وَ اخفِضْ جَنَاحَکَ لِمَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ المُؤ مِنِین و نیز امام عسگرى علیه السّلام در حدیثى فرموده اند: هر کس تواضع کند در دنیا از براى برادر مؤ من خود، پس او نزد خدا از جمله صدیقان است و حقاً که او از شیعیان على بن ابیطالب است و به قول پیر غلام اهل بیت علیهم السّلام غلامعلى رنجبر
تمام بزرگان این فن (مداحى )، براى فراگرفتن هر یک از این فنون زحمت ها کشیده اند و شاگردى کرده اند، شاگردى باید کرد. این خیلى مهم است ؛ شاگردى ! شاگردى ! شاگردى ! غرور را باید کنار گذاشت . غرور و تکبر، بزرگ ترین سد راه انسان است . از محضر اساتید بزرگى که هم اکنون در قید حیات هستند باید استفاده کنیم . در برابرشان زانوى ادب بزنیم و هنر عشق ورزى را یاد بگیریم وگرنه از کاروان کوى دوست چون خاکسترى در بیابان حسرت و افسوس بر جاى خواهیم ماند. این که مى گویند فلانى نخوانده ملا شده ، افسانه اى بیش نیست . تنها موجود نخوانده ملاى عالم ، تنها و تنها وجود ذى جود حق تعالى (جل جلاله ) است و بس . حضرت على علیه السّلام هم معلم داشتند. حضرت رسول اکرم صلّى اللّه علیه و آله هم معلم داشتند. ما ((امّى )) را با درس نخوانده و بى سواد اشتباه مى گیریم در حالى که امّى یعنى اهل ((ام القراء)) که مکه باشد. این که خواجه شیراز مى گوید:
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئلت آموز صد مدرس شد
منظور همین مکتب هایى است که مردم رفته اند وگرنه آن بزرگواران علوم هستى را از ازل تا به ابد از منبع وحى دریافت کرده اند. بنده نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم شاگردى کرده ام و هنوز هم ، خود را شاگرد کوچکى از شاگردان این مکتب مى دانم و لاغیر. مستقیم یعنى نشستن در محضر استاد و غیر مستقیم یعنى نشستن در مجالس ‍ مختلف .
پس خاطرمان باشد، پیش کسوتان ما نیز شاگردى کرده اند و از فروتنى و افتادگى به مقام استادى در آمده اند. لذا باید بگوییم :

افتادگى آموز اگر طالب فیضى
هرگز نخورد آب زمینى که بلند است
و این بحث را با این شعر به پایان مى بریم که ؛
مداح دارد ریشه در آب و گل عشق
مداح یعنى چلچراغ محفل عشق
مداح یعنى عاشقى و بى ریایى
یعنى خلوص و اعتقاد و پارسایى
مداح یعنى عیب کار خویش دیدن
یعنى خدا را در کنار خویش دیدن
مداح یعنى عارف وارسته بودن
تنها به اولاد على دل بسته بودن