غضبشدگان در قرآن
در
قرآن، افرادى همانند: فرعون و قارون و ابولهب و امّتهایى همچون: قوم عاد،
ثمود و بنىاسرائیل، به عنوان غضبشدگان معرّفى شدهاند. در آیات متعدّدى
از قرآن ویژگىهاى گمراهان و غضب شدگان و مصادیق آنها بیان شده است از
جمله:
* منافقان و مشرکان و بدگمانان به خداوند.
*
کافران به آیات الهى و قاتلان انبیاى الهى.
* اهل کتاب که در
برابر دعوت به حقّ سرکشى کردهاند.
* فراریان از جهاد.
* پذیرندگان و جایگزین کنندگان کفر با ایمان.
* پذیرندگان
ولایت دشمنان خدا و دوستداران رابطهى با دشمنان خدا.
بنىاسرائیل
که داستان زندگى و تمدّن آنها در قرآن بیان شده است، زمانى بر مردم روزگار
خویش برترى داشتند؛ «فَضّلتُکم على العالَمین»
لیکن بعد از این فضیلت و برترى، به خاطر کردار و رفتار خودشان، دچار قهر و غضب خداوند شدند؛ «و باؤوا بغضب من اللّه»
این تغییر سرنوشت، به علّت تغییر در رفتار و کردار آنان بوده است «انّ اللّه مایغیّر بقوم حتى یغیّروا ما بانفسهم»
دانشمندان یهود، دستورات وقوانین آسمانى تورات را تحریف کردند، «یحرّفون الکلم» وتجّار وثروتمندان آنان نیز به ربا وحرامخوارى و رفاهطلبى روى آوردند، «اخذهم الرّبا» وعموم مردم نیز در برابر دعوت به جهاد و مبارزه، از روى تنپرورى و ترس، از رفتن به جبهه نبرد و ورود به سرزمینِ مقدّس، سر باز زدند. «فاذهب انت و ربّک فقاتلا انّا هاهُنا قاعدون»
به خاطر این انحرافات، خدا آنان را از اوج عزّت و فضیلت، به نهایت ذلّت و سرافکندگى مبتلا ساخت.
ما در هر نماز، از خداوند مىخواهیم که مانند غضبشدگان
نباشیم. یعنى نه اهل تحریف آیات و نه اهل ربا و نه اهل فرار از جهاد در راه
حقّ. همچنین از گمراهان نباشیم، آنان که حقّ را رها کرده و به سراغ باطل
مىروند و در دین و باور خود غلوّ و افراط کرده، یا از هوى و هوس خود یا
دیگران پیروى مىکنند. «قل یا أهلالکتاب لاتَغلوا فى دینکم غیرالحقّ
ولاتتّبعوا أهواءقوم قدضَلّوا منقبل وأضلّوا من قبل و أضلّوا عن
سواءالسبیل» بگو: اى اهلکتاب! در دینتان به ناحقّ غلوّ نکنید وبه دنبال
خواهشهاى گمراهانِ پیش از خود نروید، که آنان افراد زیادى را گمراه کرده و
از راه راست گمراه شدهاند.
انسان در این سوره، عشق و علاقه و
تولاّى خود را به انبیا و شهدا و صالحان و راه آنان، اظهار و ابراز داشته و
از مغضوبان و گمراهان تاریخ نیز برائت و دورى مىجوید و این مصداق تولّى و
تبرّى است.
